Acht kunstplekken in het Zuiden

Gepubliceerd op: 9 July 2019

Zin om tijdens uw vakantie in het zuiden toch wat cultuur mee te pikken? Dit zijn acht toplocaties die u niet mag missen volgens onze redactie.

 

Fondation Maeght

Fondation Maeght is een privémuseum voor moderne en hedendaagse kunst vlakbij het pittoreske dorpje Saint-Paul-de-Vence, waar Guy Pieters lange tijd een galerie had. Het werd opgericht door de voormalige galeriehouder Aimé Maeght die de Catalaanse architect Josep Lluis Sert de opdracht gaf een (modernistisch) gebouwencomplex te ontwerpen om zijn collectie te herbergen. En die leest als een les kunstgeschiedenis van de 20ste eeuw: met werk van tal van (bevriende) kunstenaars zoals Picasso, Braque, Léger, Giacometti … Binnen- en buitenruimte gaan harmonieus samen, met onder andere een mozaïek van Chagall, een fontein van Pol Bury, een beeldenlabyrint van Miró … De zomertentoonstelling is overigens gewijd aan het grafisch werk van die laatste. Spring zeker ook binnen in het legendarische hotel-restaurant La Colombe d’Or waar Picasso, Matisse en consorten hun rekening betaalden met kunstwerken die er nog steeds hangen.

SS

‘Joan Miro. Au delà de la peinture’ tot 17 november. www.fondation-maeght.com

 

Art Space Pythagorion

Art Space Pythagorian in het Griekse eiland Samos moet een van de meest zomerse kunstplekken zijn die we kennen. De kunstruimte, een fraaie, afgelikte white cube, is ondergebracht in een voormalig modernistisch hotel uit de jaren 70. De ramen in de tentoonstellingsruimte kijken uit op de turquoise zee. In de verte, op slechts 1,2 kilometer, kan je het Turkse vasteland zien. De ruimte wordt gerund door de Schwarz Foundation, die gevestigd is in Duitsland maar ook diverse activiteiten organiseert in Samos (een muziekfestival, residenties, …) en elders. Sinds 2016 is Katerina Gregos er curator voor het luik beeldende kunst. Voor de zomertentoonstellingen vertrekt ze steeds van de geopolitieke ligging van het eiland dat in 2015 hét symbool werd van de vluchtelingencrisis. De komende zomertentoonstelling ‘13 700 000 km3’ ziet de zee als een plek waar diverse maatschappelijke uitdagingen samenkomen: vervuiling, migratie, massatoerisme … Met werk van onder andere Mark Dion, Maarten Vanden Eynde, Centre for Political Beauty, Newton Harrison, Minna Rainio & Mark Roberts, Depression Era …

AMP

‘13 700 000 km3’ van 4 augustus tot 30 september. www.schwarzfoundation.com

 

Château La Coste en een kapel van Louise Bourgeois

Château La Coste is een openluchtmuseum voor hedendaagse kunst en architectuur, te midden van een uitgestrekte wijngaard, zo’n vijftien kilometer ten noorden van Aix-en-Provence. In 2004 besloot de Ierse kunstverzamelaar Paddy McKillen om kunstenaars en architecten carte blanche te geven op zijn wijndomein. De Japanse architect Tadao Ando bouwde het sierlijke ontvangstpaviljoen met waterpartij, waarboven een grote spin van Louise Bourgeois zweeft. Een kleurrijke mobiel van Alexander Calder heet de bezoekers welkom. Trek degelijke stapschoenen aan en wapen u tegen de hitte met een hoedje en een fles water, want de wandeling duurt minstens twee uur, loopt over een heuvelachtig parcours en brengt u langs sculpturen van onder anderen Franz West, Richard Serra, Jenny Holzer, Liam Gillick, Michael Stipe (inderdaad van R.E.M.), Sophie Calle, Tracey Emin, Sean Scully en Ai Weiwei. Boven op de heuvel heeft Tadao Ando een oude dorpskapel tot hedendaagse bezinningsruimte omgebouwd. Het sculpturenpark wordt nog jaarlijks uitgebreid. In de oude magazijnen is tot 13 augustus werk van de Japanse keramist Taizo Kuroda te zien.

Als u toch in de buurt bent: in Bonnieux – 35 kilometer boven La Coste – is een leegstaande kloosterkapel helemaal gewijd aan Louise Bourgeois. Bij leven en welzijn maakte de Frans-Amerikaanse kunstenares acht werken – van een eigenzinnige biechtstoel tot een twee-armen-kruis – die in de intieme, witbepleisterde ruimte perfect tot hun recht komen.

ER

chateau-la-coste.com en www.egliselouisebourgeois.com

 

Calouste Gulbenkian Museum

Calouste Gulbenkian (1869-1955) was een schatrijke Britse zakenman met Armeense roots die een fortuin vergaarde in de olie-industrie. Hij was een echte kosmopoliet die veel reisde en achtereenvolgens woonde in Istanbul, Londen, Parijs en Lissabon. Hij was ook een verwoed verzamelaar en had een immense collectie met stukken uit de Grieks-Romeinse Oudheid, het Midden-Oosten, Japan, maar ook schilderijen van de Vlaamse Primitieven, de impressionisten, … In 1956 werd de Calouste Gulbenkian Foundation opgericht ter promotie van kunst, wetenschap en liefdadigheidswerken. Om de kunstcollectie te ontsluiten voor het publiek, werd een wedstrijd uitgeschreven om een museum te ontwerpen in Lissabon. Het winnende ontwerp was van de architecten Ruy Jervis d’Athouguia, Pedro Cid en Alberto Pessoa die in 1969 een gebouwencomplex ontwierpen dat fraai is geïntegreerd in een prachtig park met kleine paadjes. De gebouwen zelf, met een brutalistische toets, zijn behoorlijk rechttoe rechtaan. De grote raampartijen bieden uitzicht op de tuinen met waterpartijen waar ook eendjes rondzwemmen om de idylle te vervolledigen. Kunst en natuur gaan er hand in hand. Een openlucht amfitheater en een reeks paviljoens voor diverse diensten zijn wat verderop ondergebracht op de site. Het gebouw en de tuinen werden in 2010 – terecht – uitgeroepen tot Nationaal Monument. Naast de vaste collectie en tijdelijke tentoonstellingen is er ook een ruimte gewijd aan hedendaagse kunst. Zo reisde de tentoonstelling ‘Echolalia’ van Ana Torfs in Wiels verder naar het Calouste Gulbenkian Museum. Momenteel kan u er terecht voor een expo van Filipa César die met een installatie en filmessay werkt rond creolisering vanuit een historisch en biologisch perspectief.

SS

‘Filipe César: Quantum Creole’ tot 2 september. www.gulbenkian.pt

 

Fabrica

De befaamde reclamecampagne waarin de paus de Egyptische imam op de mond kust? Of de Palestijnse president Abbas die een tong draait met de Israëlische premier Netanyahu? Het zijn ideeën ontsproten aan Fabrica, een artistieke werkplaats die financieel wordt ondersteund door de Benettongroep. Ook het bekende Colors Magazine is er geboren. Fabrica profileert zich als een ‘cultural subversion centre’ opgericht door Luciano Benetton en de ‘bad boy of advertising’, Oliviero Toscani. Geregeld lanceren ze een open call voor kunstenaars, designers, fotografen en curatoren om een half jaar door te brengen op deze bijzondere plek. De onderliggende motieven zijn weliswaar lichtjes dubieus: van de residenten wordt tegelijk verwacht creatieve arbeid in ruil te verrichten. Nochtans wel de omweg waard als je in Venetië bent, want het ligt er nog geen uur daarvandaan. En vooral omdat de hele site het eerste wapenfeit was van de gerenommeerde Japanse architect Tadao Ando op het Europese vasteland, in 1992. Een bouwkundig pareltje.

PV

Fabrica, Via Postioma, 54/F, 31020 Catena di Villorba TV, Italië. www.fabrica.it

 

Castello di Rivoli

Het stadje Rivoli, dat ten westen van Turijn ligt, te midden van heuvels, kan sinds 1984 uitpakken met een van de mooiste musea voor hedendaagse kunst van Italië, het Castello di Rivoli. De oorsprong gaat terug tot de middeleeuwen. Het gebouw kende verschillende functies – militaire basis, residentie van de hertogen van Savoie, kazerne, bibliotheek – voordat het gedeeltelijk vernietigd werd tijdens WOII. Vanaf 1979 werd het voor een deel gerenoveerd. Het is een geslaagde combinatie van historisch erfgoed met resoluut hedendaagse elementen. Het museum beschikt over een uitstekende collectie dankzij een dynamische aanwervingspolitiek. Je vindt er de beste werken van Arte Povera (Merz, Zorio, Fabro, Kounellis, etc.) die prachtig zijn geïntegreerd in de architectuur. Maar eveneens grote hedendaagse internationale stromingen met heel wat videokunst zijn vertegenwoordigd. Het museum wordt momenteel geleid door Carolyn Christov-Bakargiev. De tijdelijke tentoonstellingen zijn ook steeds de moeite. Deze zomer is er een filmtrilogie te zien van de Italiaanse regisseur Yuri Ancarani. Mei vorig jaar werd ook een uitzonderlijke privécollectie toegevoegd aan het museum. Elk uur vertrekt een busje naar de villa van Federico Cerruti (1922-2015) wiens uitmuntende collectie loopt van de middeleeuwen tot de 20ste eeuw. Zin in een hapje of drankje? Ga dan zeker naar het cafetaria van het museum dat een prachtig terras heeft met een grandioos uitzicht met aan de ene kant Turijn, de andere kant de Alpen.

CD

www.castellodirivoli.org

 

Beyeler Foundation, Basel

De tram brengt je feilloos vanuit Basel naar de Beyeler Foundation. In een parktuin, naast een laat-barokke villa, liet het echtpaar Beyeler-Kunz een museaal gebouw optrekken rond hun collectie moderne kunst. Sinds 1997 is het een pelgrimsoord voor architecten omdat het museum in navolging van Louisiana in Kopenhagen in symbiose gaat met de natuur. Architect Renzo Piano, bekend van het Centre Pompidou, drapeerde een vederlicht dak over een stel muren. De paviljoenbouw baadt in het daglicht wat een hemelse dimensie geeft aan de schilderijen en sculpturen.

De quasi perfecte museumarchitectuur en de collectie, die zich met Picasso, Monet, Giacometti, Arp … laat lezen als een handboek van de moderne kunst, komt wat braaf over. Maar gelukkig schudt de Beyeler Foundation geregeld de klassieke opstelling door elkaar, zoals eerder met opblaassculpturen van Jeff Koons. Deze zomer lonken er de ‘Insomnia Drawings’ (2010) van Louise Bourgeois. Tussen 1994 en1995 maakte de Frans-Amerikaanse kunstenares, in een staat van slaaploosheid, 220 tekeningen waarin ze, zwevend tussen realisme en abstractie, herinneringen en gedachten liet verschijnen op papier.

KVS

Louise Bourgeois ‘Insomnia Drawings’ tot de herfst. www.fondationbeyeler.ch

 

Santander Art Gallery // Fundación Banco Santander

In 2004 opende Santander Art Gallery zijn deuren, een 3000 m² tentoonstellingsruimte op de campus Santander Group City in Boadilla del Monte, 15 km buiten Madrid. De architect van de Art Gallery en de andere gebouwen van de City is Pritzker Prize-winnaar Kevin Roche. Sinds 2006 is een selectie van ongeveer 200 kunstwerken uit de Santander Collectie permanent in de Art Gallery te bewonderen. Deze private kunstcollectie is het resultaat van meer dan 160 jaar actief verzamelen. Ze covert een brede historische periode, van de 16de eeuw tot vandaag. Het hart van de collectie bestaat uit schilderkunst, met werk van prominente figuren uit de kunstgeschiedenis zoals El Greco, Rubens, Picasso en Tàpies. De collectie omvat bovendien interessante, hoofdzakelijk hedendaagse beeldhouwkunst, met sculpturen van onder andere Richard Serra, Anish Kapoor, Juan Muñoz en Cristina Iglesias, naast een aanzienlijke verzameling munten en biljetten, die een unieke inkijk in de geschiedenis van Spanje bieden.

Sinds 2010 organiseert de Fundación Banco Santander ook tijdelijke tentoonstellingen van prestigieuze, private hedendaagse kunstcollecties in de Art Gallery. In het voorjaar was er bijvoorbeeld werk te zien uit de Teixeira de Freitas collectie.

SC

‘Banco Santander Collection. A Collection of Collections’ van 07 juli tot 22 december. www.fundacionbancosantander.com