Anselm Kiefer stelt tentoon in twee nieuwe XXL-galeries in Parijs

Gepubliceerd op: 25 October 2012

De clash der titanen

Zowel Larry Gagosian als Thaddaeus Ropac openden naast hun vaste stek in de Parijse binnenstad onlangs gloednieuwe galeries in de banlieues. Beiden huldigen hun gigantische ruimte in met nieuw werk van Anselm Kiefer. Zijn loodzware schilderijen en monumentale installaties drukken het gewicht uit van de Duitse geschiedenis.

‘Bigger cars are bigger money' was het bekende antwoord op de vraag waarom Henry Ford zulke grote wagens verkocht. ‘Bigger galeries are bigger money' lijkt tegenwoordig het motto van sommige galeries. Zowel Gagosian Gallery als Thaddaeus Ropac openden een tijd terug gigantische, nieuwe bijhuizen in Parijs, speciaal voor werk op groot formaat. Beide ruimtes worden toepasselijk ingehuldigd met een tentoonstelling van Anselm Kiefer, een kunstenaar die bekend staat voor zijn monumentaal werk. Het lijkt wel een partijtje spierballen rollen tussen twee topgaleries die de grootste willen hebben.

Gagosian is in elk geval niet aan zijn proefstuk toe. Met zijn nieuwe galerie in Le Bourget staat de teller ondertussen op twaalf. De galerie is strategisch ondergebracht in een oude loods op een privéluchthaven net iets buiten Parijs. Verzamelaars kunnen er, alvorens in hun privéjet te stappen, nog gauw een werk op de kop tikken. De oude luchthavenloods werd prachtig gerestaureerd door Jean Nouvel. De hangar van maar liefst 1650 m2 leent zich perfect voor monumentale installaties.
En dat laat Anselm Kiefer zich geen twee keer zeggen. Hij brengt in de centrale hal een verbluffende installatie die speciaal is ontworpen voor de ruimte. De hal wordt ingepalmd door een korenveld, met vergulde aren, die groeien op zand. Het veld zit ingesloten achter geroeste, stalen poorten van vijf meter hoog. Het is een krachtig beeld waarmee Kiefer verwijst naar het zogenaamde Morgenthau Plan. Dat was een voorstel van de Amerikaanse minister van financiën Henry Morgenthau om Duitsland, eenmaal verslagen na WOII, te transformeren tot een agrarisch gebied. Voormalige fabrieken en industrieterreinen zouden worden ontmanteld om zo de kans op een nieuwe oorlog te minimaliseren. Kiefer vat het mooi samen in één imposant beeld. Vanuit de mezzanine, met een oppervlakte van 340m2, kan je de installatie ook van boven bewonderen.
In twee aparte zalen toont de kunstenaar ook nog vijf nieuwe schilderijen. Het zijn imposante doeken die, zoals gebruikelijk, een interessant materiaalgebruik combineren met een beladen symboliek. Met dikke lagen verf roept Kiefer korenvelden op. De schilderijen zijn voor zijn doen verrassend kleurrijk met tinten geel, blauw en rood. Boven een van de werken staat het opschrift ‘Morgenthau: Laßt tausend Blumen blühen.' Het is een verwijzing naar de overwoekerende natuur die de industrie overwint. In dit gigantische complex toont Kiefer maar een handvol werken. Maar hij overtuigt.

Koperslagerij
Wat verderop, in de voorstad Pantin, ligt Ropacs nieuwe uitbreiding. Die is ondergebracht in een voormalige koperslagerij die door de architecten Buttazzoni & Associés werd omgebouwd. Het complex omvat ongeveer 5000m2 en bestaat uit verschillende gebouwen. In de grootste loods is nieuw werk te zien van Kiefer. Een reeks gigantische bloemen met zwarte wortels en stengels lijkt de link te vormen tussen beide tentoonstellingen. Want het gaat om twee verschillende corpussen die goed bij elkaar aansluiten.
De reeks ‘Die Ungeborenen' omvat monumentale schilderijen en sculpturen die verwijzen naar de oorsprong van het leven. Daarbij hanteert Kiefer metaforen en beelden uit verschillende mythologieën en religies. Een grote, grijze installatie met allerhande extensies roept het beeld op van de Golem. Dat was volgens de joodse religie een figuur uit klei die op magische wijze tot leven werd gebracht. Het is zwaar, bombastisch werk, zoals we van de kunstenaar gewoon zijn. Maar de aangehaalde motieven komen op consequente wijze terug. Een waterverf tekening stelt een vrouw voor boven een korenveld. Het werk verwijst naar een bacterie die gewassen deed sterven, maar ook werd gebruikt als extract om contracties tegen te gaan tijdens bevallingen. Of hoe leven en dood soms angstaanjagend dicht bij elkaar liggen.
Een reeks opeengestapelde, geroeste kinderbedden roept het werk op van Joseph Beuys. En dat is niet toevallig. Want in een van de bijgebouwen, dat speciaal bestemd is voor performance art, worden props tentoongesteld uit Beuys' performance ‘Ipigénie', aangevuld met andere werken van de meester. Het is interessant om naast het werk van Kiefer dat van Beuys te zien, waardoor diens invloed nog duidelijker wordt. Ook beide Kiefer-tentoonstellingen, die van museaal niveau zijn, vullen elkaar mooi aan. De tentoonstellingen overtuigen. En gelukkig niet alleen door hun schaal.

Sam STEVERLYNCK

 

 

Praktische Info

‘Morgenthau Plan' tot 26 januari in Gagosian Gallery, 800, Avenue de l'Europe, Le Bourget, www.gagosian.com
‘Die Ungeborenen' tot 27 januari in Galerie Thaddaeus Ropac, 69, Avenue du Général Leclerc, Pantin, www.ropac.net

Keywords

Geen keywords beschikbaar.