El Anatsui of Okwui Enwezors laatste essay in de vorm van een tentoonstelling

Gepubliceerd op: 9 July 2019

El Anatsui’s solotentoonstelling in München laat zich lezen als de laatste getuigenis van een dialoog tussen een kunstenaar en een curator

‘Ghana Freedom’ staat op de cover van de catalogus. Het boek is opgedragen aan Okwuchukwu Emmanuel Enwezor (1963-2019): ‘(…) Okwui – as the world came to know him – was an exemplary and vital citizen of this world: a passionate and visionary curator whose principled vision has enriched the history of modern and contemporary African art’. Het verscheen naar aanleiding van het allereerste paviljoen van Ghana op de 58ste editie van de Biënnale van Venetië. In 2015, twee edities eerder, ging de Gouden Leeuw voor ‘lifetime achievement’ naar El Anatsui (°1944, Ghana) en voor ‘best artist’ naar Adrian Piper (°1948, USA). Okwui Enwezor was in hetzelfde jaar de artistiek leider van de biënnale en hij gaf ‘All The World’s Futures’ als titel aan de centrale, overkoepelde tentoonstelling. Ik kan me herinneren door de bijna eindeloze Arsenale te lopen – oude scheepswerven, nu tentoonstellingsruimtes – en vooral het gevoel te hebben gehad dat hier één iemand de regie had gevoerd, via minutieuze keuzes, en die een complex verhaal over kunstenaars en kunstwerken had gecomponeerd.

Het klinkt vandaag misschien vreemd, maar er ging een enorme vrijgevigheid uit van zijn blik. Alsof de tentoonstellingsbezoeker doorheen een essay liep waar alles exact zijn plek kreeg. Het was op het randje zullen sommigen zeggen (of, zoals werd verteld: het was best ‘hard werken’ om alle verbindingen te begrijpen). Want ook in 2015 al werd deze benadering door sommigen centralistisch en misschien zelfs paternalistisch genoemd. Ik blijf terugdenken aan de toen tentoongestelde kunstwerken en relaties tussen bijvoorbeeld Samson Kambalu, Adrian Piper, Sammy Baloji en Carsten Höller. Piper nodigde iedereen uit om een contract te ondertekenen: ‘I, the undersigned, hereby certify that I will always (absent uncontrollable Acts of God) do what I say I am going to do’.

Phillip VAN DEN BOSSCHE

Fotogalerij

Praktische Info

El Anatsui, ‘Triumphant Scale’ tot 28 juli in Haus der Kunst, München. Open ma-zo van 10-20 u., do tot 22 u. hausderkunst.de

Keywords