Jan Vercruysse overleden

Gepubliceerd op: 5 March 2018

De Belgische kunstenaar Jan Vercruysse is dinsdag 27 februari jl. overleden. Hij werd 69. Vercruysse was één van de leidende figuren in de Belgische hedendaagse kunst, maar hield altijd afstand van pers en media. Wat volgt is een combinatie uit diverse bestaande teksten, H ART gaat in een volgend nummer uitgebreider in op Vercruysse, zijn rol en zijn oeuvre.

Uit de Ensembles-tekst van het M HKA: “Jan Vercruysse hield doorheen zijn oeuvre een melancholieke monoloog over de omstandigheden waarin kunst en kunstenaars kunnen functioneren in de hedendaagse maatschappij. Vanaf de jaren zeventig evolueerde hij geleidelijk naar beeldende kunst door middel van werken waarin typografie en het boek, of de tentoonstellingscatalogus, uitgewerkt werden als kunstmedium. Hij fabriceerde nabootsingen van een imaginaire realiteit, van herinneringen aan het niets. Vercruysse wantrouwde communicatieve kunst en ging gemakkelijke uitleg, interpretatie en inhoudelijkheid uit de weg. Het plastisch werk van Vercruysse refereert vooral aan de architectuur en het theater. Kolommen, panelen, meubelstukken, kaders, spiegels en allerlei andere theatrale elementen vormen samen merkwaardige entiteiten.”

Op de website van zijn galeriehouder Xavier Hufkens: “Hij ontwikkelde gaandeweg een sculpturaal vocabulaire van smalle kamers, lege frames en bases zonder objecten. De heilige ruimtes gecreëerd door Vercruysse in deze werken staan bekend als ‘Chambres’ of ‘Tombeaux’ en vertegenwoordigen de laatste pogingen van de kunstenaar om kunst te creëren die alleen naar zichzelf verwijst.”

Uit De Witte Raaf, juli 1992: “De controverse rond zijn werk en zijn persoon bereikte een hoogtepunt toen Vercruysse afzag van deelname aan Documenta IX na een hoogoplopend conflict met Jan Hoet. De laatste wilde, ondanks Vercruysses weigering, een werk van hem tonen in een tentoonstelling van de ‘Belgische selectie’ voor Documenta in Museum Dhondt-Dhaenens te Deurle. Vercruysse reageerde door zich uit de Documenta terug te trekken. In een open brief legde hij die weigering uit door een terechte kritiek te leveren op de heersende tendens van gemediatiseerde spektakeltentoonstellingen en op Hoets ‘Caritas Artistica’-houding, als zou de Belgische kunst ‘zoniet alles dan toch ongeveer alles aan hem te danken hebben’. Het is duidelijk: tegenover de kunst van Vercruysse, en al evenmin tegenover de kunstenaar zelf, kan men onverschillig blijven. Men moest partij kiezen. Wat Jan Debbaut dan ook deed door Vercruysse te vragen voor de Belgische bijdrage aan de Biënnale van Venetië in 1993.”

Dat werd een legendarische tentoonstelling, waarin hij zijn opvattingen omzette in artefacten in onder meer blauw Murano-glas. Uit een tekst van Museum M Leuven: “Het verscheiden werk van Vercruysse bevat een heleboel verwijzingen naar kunsthistorische achtergronden. De afwezigheid van een onmiddellijk identificeerbare inhoud stelt de toeschouwer vaak voor raadsels. Naast een kunstfilosofisch parcours creëert Vercruysse vooral esthetische objecten. Zijn kunstwerken nemen ons mee op een lange reis via de topkunstwerken en de stromingen uit het verleden, die belangrijke vragen over de kunst stelden. Dat doet hij vooral door het vervreemdende gebruik van herkenbare alledaagse vormen, materialen en stijlen.”

Curator Bart Cassiman werkte geregeld samen met Vercruysse, onder meer in zijn tentoonstelling ‘Het Sublieme Gemis’ in 1993 (Antwerpen Culturele Hoofdstad) en in ‘Espacio Mental’, in 1991 in Valencia: Cassiman: “De ‘Tombeaux’ van Jan Vercruysse trekken zich terug in de ongereptheid van hun autonomie. Alleen als gesloten vorm tonen ze zich openlijk. De plaats wordt in haar aura beleefd; gevoel als vorm ervaren. Al schijnen ze over zichzelf te praten, toch verraden ze niets.”

Vercruysse had onder meer solotentoonstellingen in het Van Abbemuseum in Eindhoven (1990, 1997), het Belgisch paviljoen op de Biënnale van Venetië (1993), het Museum Dhondt-Dhaenens in Deurle (2001) en in Museum M in Leuven (2009). Zijn werk hangt ook in belangrijke musea in de VS en in Europa. In 2001 kreeg hij de Vlaamse Cultuurprijs voor Beeldende Kunst. De laatste jaren van zijn leven leefde de kunstenaar erg geïsoleerd. 

Praktische Info

Geen praktische info beschikbaar.

Keywords

Geen keywords beschikbaar.