Vooraf H ART #145

Gepubliceerd op: 10 September 2015

Het nieuwe kunstenseizoen is begonnen. Vorige week openden de Antwerpse galeries hun deuren, dit weekend is het de beurt aan de Brusselse galeries met Brussels Art Days. U merkt het aan dit nummer: er is zoveel aanbod dat we twee katernen van elk 24 pagina’s hebben moeten maken en drukken: 48 pagina’s in één katern zouden H ART ‘onvouwbaar’ gemaakt hebben.

We hebben in dit nummer niet alleen aandacht voor het nieuwe aanbod, maar ook voor het nieuwe beleid: traag maar onvermijdelijk komt de datum van 1 januari 2017 in zicht, de dag waarop de Vlaamse provincies de persoonsgebonden materies, waaronder kunst en cultuur, moeten afstoten. Alle provinciale cultuurinstellingen moeten vanaf dan ondergebracht worden ofwel bij de gemeentes, ofwel bij de Vlaamse Overheid, en dat zorgt voor onrust. Ook bij de vier musea voor hedendaagse kunst in Vlaanderen: M HKA en Middelheimmuseum in Antwerpen, S.M.A.K. in Gent, Mu.ZEE in Oostende. Wat gebeurt er met wie? Mu.ZEE is bijvoorbeeld een provinciale instelling en moet elders ondergebracht worden. Het feit dat de betrokken museumdirecteurs het niet meteen goed met elkaar kunnen vinden maakt het er niet makkelijker op, lees onze analyse op pagina 7.

En er zou nog een onverwacht addertje onder het gras kunnen schuilen: de Raad van State moet zich nog uitspreken over het feit of het wel kan dat Vlaanderen raakt aan de financiering van een autonoom bestuursniveau dat een provincie toch is, want zo staat het in de Belgische Grondwet. Voorstanders zeggen dat het kan, omdat Vlaanderen de toezichthoudende overheid is, tegenstanders menen dat dan de Belgische Grondwet moet veranderd worden, wat een tweederdemeerderheid vergt … De uitspraak wordt in oktober verwacht.

De provincies zelf zitten overigens niet stil. In Antwerpen overweegt men een Stichting, waarin de vier provinciale musea ondergebracht worden: Fotomuseum, Modemuseum, Diamantmuseum en Zilvermuseum. In West-Vlaanderen werkt men aan ‘regionale agentschappen’, ook voor cultuur. Hoe die dan gefinancierd gaan worden? Men kijkt naar de Vlaamse Gemeenschap. Maar ook de stad Antwerpen, bij monde van schepen van cultuur Heylen, wil de musea onder haar bevoegdheid, liefst nog met het M HKA erbij …

Al te weinig werd en wordt de vraag gesteld of het wel zo’n goed idee is om het provinciale gezag uit te hollen, zeker op cultuurvlak: kunnen en willen de gemeentes dergelijke bevoegdheden wel aan? Als we kijken naar wat er deze zomer met Beaufort gebeurde (zie pagina 11), waar ontevreden kustburgemeesters spektakel op hun strand eisten, mogen we ons zorgen maken.

Hoe dan ook, met het nieuwe Kunstendecreet dat, samen met de provincieverwikkelingen, ook per 1 januari 2017 van kracht gaat, zou het hele landschap grondig kunnen wijzigen. Dit is dus het seizoen waar voor het laatst alles is zoals het is. Of lijkt.

Marc RUYTERS